khai thue ban nha

Chỉ còn vài ngày nữa là hết năm 2005. Bắt đầu từ tháng Giêng cho đến giữa Tháng Tư, hàng năm mọi người đều phải khai thuế lợi tức. Người Mỹ thường có câu nói: “Ở Hoa Kỳ, có hai điều người ta không thể trốn khỏi là thuế lợi tức và cái chết.”

Ðối với những người làm chủ nhà và bán nhà trong năm 2005, chắc chắn mọi người phải khai thuế để khai ra số tiền lời họ đã kiếm được (Capital Gain Tax).

Ðây là một sắc thuế phức tạp mà đối với những người có trình độ hiểu biết bình thường, chưa chắc đã tự khai được chính xác và dễ dàng. Vì hoàn cảnh gia đình và chuyện bán căn nhà của mỗi người mỗi khác, đạo luật H.R.2014 có tên là “Taxpayer Relief Act of 1997” có nhiều khoản miễn trừ chưa hề có trước đó mà bất cứ ai cũng muốn tận dụng để chống lại thuế lợi tức một cách hợp pháp.

Tuy nhiên đạo luật này bị nhiều người diễu cợt và sửa tên lại là “Tax Prepairers Full Employment Act” vì bản chất phức tạp của nó. Nó cũng vẫn còn phức tạp với cả những người hành nghề khai thuế và kế toán chuyên nghiệp.


Trên trang báo này, thỉnh thoảng chúng tôi cũng từng đề cập tới vấn đề này ở dưới nhiều góc cạnh khác nhau. Kỳ này, chúng tôi trình bày một cách tóm gọn những điều căn bản nhất mà hy vọng những vị nào bán nhà trong năm nay có thể thấy hữu ích phần nào.

- Trước hết, theo đạo luật nói trên, người bán nhà được miễn trừ số tiền lời bán nhà lên đến $250,000 (nếu độc thân, vợ hoặc chồng khai thuế lợi tức riêng rẽ) hay lên đến $500,000 nếu là cặp vợ chồng khai thuế chung. Tiền lời bán nhà là số tiền lời còn lại sau khi trừ đi các chi phí bán nhà, các sửa chữa, tân trang trong thời gian làm chủ, cộng với giá mua ngày trước. Nếu chủ nhà lại dùng ngôi nhà làm văn phòng hay trụ sở kinh doanh (home office or home-base business), người ta phải cộng vào phần chiết cựu (depreciation) đã khai trước đây để chống lại thuế cho phần căn nhà không dùng để ở. (Nhiều người hiểu lầm chiết cựu là “cho không” vì nhà cũ đi theo năm tháng. Thật ra, chiết cựu chỉ là chính phủ cho trì hoãn (delay, postpone) một phần tiền thuế dưới hình thức khai chiết cựu như một cách khuyến khích dân chúng tiết kiệm, đầu tư, kinh doanh).

- Ðể được hưởng miễn trừ thuế tiền lời bán nhà như nói trên, chủ nhà phải cư ngụ tối thiểu 2 năm trong vòng 5 năm kể cho tới ngày bán nhà.

- Nếu chủ nhà lại còn làm chủ thêm một căn nhà khác nữa (cùng một thời gian) để ở (hay từ đó đi làm, đưa con đi học v.v...), (chẳng hạn như năm nay ở nhà này, năm sau cho mướn rồi ở nhà kia...), luật thuế nói quý vị cần đến 4 năm sống ở trong cả hai căn nhà để có thể được hưởng điều kiện miễn thuế tiền lời bán nhà trên cả hai căn. Trên nguyên tắc, chủ nhà có thể khai bán cả hai căn nhà nhưng chính phủ chỉ cho người ta miễn trừ thuế bán nhà cho một căn nhà và phải cách nhau 2 năm.

- Nếu như luật thuế hiện tại không thay đổi, người thọ thuế có thể khai miễn trừ thuế tiền lời bán nhà... suốt đời nếu hội đủ điều kiện ở trong căn nhà mình làm chủ hai năm trong 5 năm tính tới khi bán.

- Tuy nhiên, trong một số trường hợp, do hoàn cảnh bắt buộc mà người ta phải bán nhà trước khi ở đủ hai năm, thí dụ, đổi việc làm từ tiểu bang này sang tiểu bang khác, bệnh tật, tai nạn hay một khó khăn bất thường nào khác, có thể được hưởng sự nâng đỡ. Thí dụ, quý vị mới chỉ ở đủ được một năm thôi mà bắt buộc phải bán nhà, quý vị có thể được hưởng miễn thuế trên phân nửa số tiền lời (tức $250,000 nếu là một cặp vợ chồng khai thuế chung - filing joint return - hay $125,000 nếu là một người độc thân hoặc vợ chồng nhưng khai thuế lợi tức riêng rẽ).

Vậy những trường hợp nào được kể là các hoàn cảnh bất thường, bất ngờ (unforeseen circumstances) được sở thuế chấp thuận cho hưởng ân huệ? Dưới đây là các trường hợp đó:

- Sinh nhiều con của cùng một lần mang thai (multiple births).

- Chủ nhà hay phối ngẫu (spouse), người cùng đứng tên trên căn nhà hoặc một người thân trong gia đình cùng sống trong căn nhà đó, qua đời.

- Ly dị hay ly thân.

- Ðau ốm nặng của chủ nhà, người đồng làm chủ (co-owner) hay người thân trong nhà đến nỗi phải bán nhà.

- Mất việc làm dẫn đến thất nghiệp và phải đi xin lãnh tiền thất nghiệp.

- Thay đổi việc làm và dẫn đến tình trạng không đủ khả năng trả khoản nợ vay mua nhà hàng tháng cũng như không đủ tiền để sống.

- Bị chính phủ cưỡng chế nhà để phục vụ các dự án công ích.

- Những người đang phục vụ trong quân đội khi phải phục vụ ở ngoại quốc, có thể được du di thời gian cư ngụ 2 trong 5 năm tại căn nhà, cho tới khi người này trở về.

Ngoài ra, đối với những người dùng nhà ở của mình để làm văn phòng hay trụ sở kinh doanh (home-base business), cũng được hưởng một số ân huệ.

Khai thuế lợi tức là chuyện rất phức tạp, nhất là các trường hợp liên quan đến bán nhà hay có cơ sở kinh doanh, đòi hỏi sự cố vấn chuyên môn của các chuyên gia thuế vụ hoặc các luật sư về thuế vụ. Bài viết ngắn trên đây chỉ là một vài gợi ý, trình bày giản lược nhân mùa khai thuế lợi tức sắp đến. Hiển nhiên bài viết này không đầy đủ và không bảo đảm tính chuyên môn. Xin quý vị đem các thắc mắc và các trường hợp đặc thù của mình đến những chuyên gia trong ngành thuế để được tư vấn.


Những Bài Liên Quan: