boi thuong bis 600 euro

21-2-2005


Trễ nải đường bay: bồi thường cho đến 600 Euro


Kể từ 18-2 qua theo luật lệ khối Liên Âu (EU) có hiệu lực thì quyền lợi du khách hàng không tại Âu châu sẽ được bênh vực nhiều hơn trong trường hợp kiện tụng đòi sự bồi thường khi bị trễ nải, thay đổi giờ cũng như đường bay. Biện pháp bồi thường sẽ được ứng dụng cho tất cả chuyến bay dân sự khởi hành hoặc đến một trong số phi trường các nước thuộc khối.


Trưởng uỷ viên Giao thông EU Jacques Barrot cho là phải đến lúc cải thiện phẩm chất sự du lịch trước ngày càng nhiều màn đại hạ giá đi lại bằng nhiều phương tiện trong những năm qua mà mỗi năm đã có gần ¼ triệu du khách than phiền bị đưa đẩy tới lui phí nhiều thì giờ ở các trạm xét vé du hành. Trong thời gian tới, Barrot dự trù sẽ áp dụng luôn nguyên tắc này sang các ngành du lịch khác như tàu thuỷ, xe bus, v.v...


Một số qui định thay đổi quan trọng được ghi nhận như sau:


Bồi thường tài chính: khi chờ đợi ở phi trường vì hết chỗ hoặc huỷ bỏ hẳn tuyến đường, du khách có quyền đòi hỏi sự đền bù tuỳ đường bay xa gần: 250 Euro cho đến 1500 Km; 400 Euro từ 1500-3500 Km và 600 Euro cho các tuyến đường bay xa hơn. Thiệt hại này tuy nhiên chỉ được tính 50% khi cuộc du hành tuỳ khoảng cách không chậm trễ quá 2, 3 hoặc 4 giờ đồng hồ.

Các hãng bay sẽ tránh được trách nhiệm này nếu thông báo kịp 2 tuần trước đó sự thay đổi về chuyến đi cho du khách. Trễ nải hơn, các công ti hàng không trong một hạn kì chính xác nào đó sẽ phải xắp lại lộ trình thay thế khác nếu không muốn bị phạt vạ như thí dụ nêu trên.


Hoàn lại giá vé bay: chuyến bay hết chỗ hoặc huỷ bỏ vào phút chót, ngoài quyền được bồi thường, du khách còn có thể trả vé nhận lại tiền hoặc đổi chuyến bay khác. Điều lệ này cũng có thể áp dụng cho những ai đợi lâu trên 5 giờ đồng hồ tại các sân bay.


Khách sạn và ăn uống: khi phải chờ đợi không ngờ trước lâu hơn 2 giờ đồng hồ (3 tiếng ở các đường bay 1500-3500 Km và 4 tiếng nếu đi xa hơn), du khách còn có quyền đòi hỏi được cung cấp thức ăn và nước giải khát cũng như có thể trọ lại khách sạn qua đêm kể cả quyền được các hãng hàng không cung cấp dịch vụ điện đàm liên lạc.


Qua luật lệ như trên từ Bruessel, tình trạng bán vé đại hạ giá và tổ chức du lịch cẩu thả sau đó đã được ngăn chận kịp thời, nhưng theo Tổng hội Bảo vệ người tiêu thụ tại Đức thì vẫn còn một số nghi vấn chưa được EU qui định rõ ràng: về sự chờ đợi tối đa bao lâu lúc kiểm vé khách tại phi trường? Về định nghĩa rõ rệt là điều gì xem là một biến cố bất thường xảy ra để các hãng bay thối thác trách nhiệm phải bồi thường. Barrot cũng đã không xác nhận chính xác được trong trường hợp đình công, khủng bố đe doạ, thời tiết thì sự bồi thường có được xem như chính đáng hay không?

airfrance

vodafon 4cc4 - fonic cmn3 -
airfrance - le1024316306(hscs)ja1038075322(snmk)vu1489404684(43ss)y1804314281
gebüren - 16 so - TTTTTTTT3 -
payback hhst
pos n77m7s--- hs#4#73
thansa m312s8 #10# #3# mh3-sn4
bar 24-sperr 040tckcct77-(1)skthn3h47 (2)khk4kt (3) #5# a #8# d #7# cba
britische away- 23630805(ttt4)-17343248(ccc5)-24939150(bbb3)
heimatba skk tttmmsm kk ta bs ss bd bv
santander 24speer 02161-2729889
canada 735039026 maybay2- 535864185 tttttt1- 746088830 tttttt
ups paket1 kiem#6666
blogger moonlight TTTTTTTT5

CUOC CHIEN VN

Những năm gần đây Tễu tôi đã an phận xác định mình là một công dân loại 2 ngồi trên cỗ xe nhân quyền, là mẩu đầu thừa đuôi thẹo của xã hội nên đã “ rửa tay, gác bút ”, dù tôi chẳng phải là nhà văn, nhà báo gì. Vậy mà, hôm nay chiếc máy chữ cổ lỗ đã phủ đầy bụi lại buộc phải lọc cọc lên tiếng.

Khoảng vài ba tháng trở lại đây, tôi luôn luôn nhận được một số thư gửi qua bưu điện đến với tôi với các danh xưng cuả quý ông mà Tễu tôi chưa từng được hân hạnh quen biết. Những nội dung thư dó chẳng liên quan gì tới tôi mà chỉ “tán phát” những lời thoá mạ, chửi bới một người cách xa tôi hàng trăm kilomet - ông tiến sỹ Nguyễn Thanh Giang.

Sáng 17 tháng 1 năm 2005 tôi lại nhận được thư của ông Nguyễn Thiện Tâm với những lời đầy lo lẵng và suy tư, làm tôi rất xúc động và đồng cảm với ông Tâm.

Con đường đi tới cái đích dân chủ hoá đất nước không của riêng ai. Ai cũng muốn đi tới đích đó bằng trí tuệ, biện pháp riêng của mình. Tư duy về dân chủ là đa ngả, đa phía, không chỉ có một con đường duy nhất như đường ray xe lửa. Vậy sự suy tư, cẩm thụ, phân tích rồi tiến tới hành động khác nhau là lẽ thường tình. Quá khứ của lịch sử đã có tiền lệ đó, vết mòn đó rồi. Ngay những buổi ban đầu của cuộc cách mạng vô sản của Việt Nam cũng vậy. Những năm 30, đất nước nô lệ, nhân dân lầm than trong ách kìm kẹp, thống trị của chế độ thực dân tàn bạo, những người hoạt động cách mạng trải qua muôn vàn gian nan nguy hiểm : chui rúc, đói khổ, tù đầy, chết chóc …Thế mà các ông lãnh đạo tiền bối vô sản lúc ấy cũng đã từng bất đồng ý kiến ghê gớm ở buổi đầu trứng nước. Từ những quan điểm khác nhau trong cái đích chung của cách mạng là cứu dân cứu nước, tuy là tình đồng chí, nhưng từ chỗ phủ nhận cương lĩnh của nhau, tiến tới triệt hạ lẫn nhau. Ông này vu ông kia là dân tộc chủ nghĩa, báo cáo với điện Kremlin để toan đẩy đồng chí mình vào con đường tù đầy Xibêri lạnh giá xứ người Khốn nạn, hồi đó đã có xôi thịt gì đâu, ngai bệ gì đâu ! Tận diệt đồng chí mình đã manh nha và lây nhiễm từ đó. Và lịch sử còn ghi lại như một vết đau, một sự ghê rợn.

Tôi nhắc lại thực tế đó chỉ mong để ông Nguyễn Thiện Tâm giảm được phần nào nỗi buồn trước những hiểu lầm không nên có, không đáng có. Tôi cũng buồn không kém gì ông, nhưng hoàn toàn không giảm lòng tin và kính trọng, quý mến tất cả những ai đang dấn thân cho nền dân chủ đầy gian truân và khúc khuỷu này, nhưng nhất định sẽ mạnh bước đi lên tới ánh ngày dân chủ rạng rỡ - nỗi khát vọng ngàn đời của nhân dân ta.

Nói tào lao, Tễu tôi xin được chọc cười một chút. Hồi vợ chồng tôi còn nghèo, còn rất nghèo, chiếc xe đạp mini 2 gióng là một niềm mơ ước. Ki ca ki cóp, khi đủ tiền mua, nguyên việc chọn mầu : mầu đỏ chiến đấu – ý tôi -, mầu xanh cốm dịu hièn – ý vợ tôi -, một việc tưởng là cỏn con mà cũng thành tranh cãi gay gắt để đến nỗi tối hôm đó, bà ấy cấm cửa phòng khuê. Mâu thuẫn trong cái đồng nhất đầu gối tay ấp mà cũng còn đến vậy thì những bất đồng của toàn những bậc trí giả về một mục tiêu to lớn thì âu cũng là lẽ đương nhiên.. Dân chủ là mục tiêu, là ước vọng của muôn đời. Nhất định những người đấu tranh cho dân chủ sẽ gặp nhau ở chân thành La-Mã và sự cố này rồi sẽ chỉ như bọt bong bóng xà phòng tan mau mà thôi.

Tuy nhiên, tôi vẫn phải lên tiếng mạnh mẽ là vì tôi không đồng tình với sự đánh hôi của một số vị ác ý mà các vị nhân danh đủ thứ ngôn từ thiêng liêng : Vì Tổ quốc, Vì nhân dân, Đại diện cho những người lính dưới cái nhãn CCB. Cái trò nhân dânh này nọ cho những mưu toan bất nhân đã cũ quá rồi. Ví dụ các ông cố bới móc một câu cắt xén kiểu “ Đầu thằng Ngô, đuôi con đĩ ”, coi đấy như “ tử huyệt ” để kích động người đọc, để hạ gục ông Nguyễn Thanh Giang rồi phồng mang, trơn mắt phán một câu tanh lợm mùi máu : “ Đó là quan điểm của kẻ phản bội Tổ quốc, phản bội dân tộc ”.

Thưa quý ông ! ông nhân danh cái gì mà làm tên đao phủ trên giấy như thế ? Chẳng nhẽ tôi phải giảng giải lại a, b, c với quý ông. Đừng manh tâm trộn lẫn mục đích của cuộc chiến với phương tiện, kỹ thuật tiến hành cuộc nội chiến để được phép phán nhăng phán cuội. Đấy là hai phạm trù khác hẳn nhau đấy các quý ông ạ.

Tuổi trẻ hăng say, tôi cũng dã từng xông vào tuyến đầu quyết tâm “ đánh Mỹ đến cái lai quần cuối cùng ” và đã từng đánh Mỹ tơi bời. Nhưng, bây giờ ta thử đặt lại mấy câu hỏi hơi cũ này :

- Mục đích của Mỹ khi nhẩy vào cuộc chiến Việt Nam là gì ?

Chứng tỏ vai trò sen đầm quốc tế, bắt Việt Nam phải đi vào quỹ đạo của Mỹ và thị uy với thế giới
Ngăn chặn làn sóng Cộng sản tràn vào thế giới tự do theo thuyết con bài Domino. Cụ thể là chống chủ nghĩa Cộng sản với đối thủ chính là Liên Xô và Trung Quốc. Sân chơi xương máu Việt Nam là nơi thử sức mạnh vũ khí của hai phe.
Xâm chiếm lãnh thổ, đặt ách thống trị, vơ vét tài nguyên kiểu thực dân cũ ? (Hãy xét theo thực tế lịch sử xem Mỹ đã làm việc này bao giờ chưa ? Ngay những năm gần đây, Mỹ đánh Afganistan, đánh Cosovo, đánh Iraq rất khốc liệt nhưng đánh xong rồi lại rút quân)
Dù các ông có đặt nghìn lẻ một mục đích xấu xa của Mỹ nhẩy vào Việt Nam tuỳ thích, nhưng quan điểm và nhìn nhận về cuộc chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam lại tuỳ thuộc tư duy tự do của từng người. Kể cả quan điểm không coi Mỹ là kẻ thù. Toà án nào, pháp luật nào được quyền phán xử và người có tri thức, có đạo lý nào dám tự cho phép mình lên án một quan điẻm, một ý kiến ngược là phản bội Tổ quốc, phản bội dân tộc ?

Nếu các ông thực sự thấm tận tâm can, đã ghi xương khắc cốt các khẩu lệnh tuyên huấn của Đảng : Đế quốc Mỹ là kẻ thù số một của nhân dân Việt Nam, tên hung nô thế kỷ đã gây tội ác tầy trời với nhân dân Viêt Nam, mối thù giặc Mỹ là mối thù muôn đời muôn kiếp không tan - thì hẳn các ông phải thét lên đau đớn khi người ta trải thảm đỏ đón Tổng thống Mỹ, cử quốc ca Mỹ, kéo cờ Mỹ phần phật bay trước dinh cụ Hồ và chỉ cách Đài Tưởng niệm các Anh hùng Liệt sỹ Việt Nam vài trăm mét. Thử hỏi lúc ấy hàng triệu linh hồn các anh hùng liệt sỹ nghĩ gì ? Và, có cần mời các nạn nhân chất độc mầu da cam cùng đến đón mừng Tổng thống Mỹ và chào cờ Mỹ không ?

Những lúc ấy, hình như nghe đâu đó từ thẳm sâu, tiếng thở dài thốt lên câu nói của ông Nguyễn Thanh Giang : “Cuộc chiến tranh Việt – Mỹ vừa qua là vô nghĩa với cả Việt Nam và Hoa Kỳ !”

Thử hỏi ai là người có quyền cho nhân dân Việt Nam được căm thù Mỹ, và ai là người bắt nhân dân phải kính trọng Mỹ ?

Mồm thì cứ oang oang : Khép lại quá khứ, hướng tới tương lai, thế mà ai muốn thực sự làm công việc đó thì lại bị các ông xuyên tạc, chửi bới, kết tội. Hay là các ông chỉ muốn độc quyền khép lại quá khứ để được đi đêm cầu lợi với nhau trong khi buộc người khác phải hô căm thù để làm bình phong ?

Nhân ăn cơm ngày hôm nay lại nói chuyện ngày qua của cá nhân tôi nhưng có dính dáng chút ít đến quan điểm của ông Nguyễn Thanh Giang. Hồi đầu năm 2003 tôi có vào Thủ Đức-Sài Gòn thăm các cháu. Sáng sáng tản bộ trên đường Tô Ngọc Huân và uống cà phê tại một tiệm gần nhà thờ Giáng Sinh. Tình cờ ngồi cùng bàn với một ông bạn già qua đường. Trước lạ, sau quen, sau khi nhâm nhi ly càphê, biết ông là một kỹ sư cầu đường, một nhà trí thức có hàm thiếu tá quân đội Sài Gòn. Chuyện xã hội, chuyện trên trời, dưới đất, đến lúc sắp chia tay, tôi giới thiệu tôi cũng là một sỹ quan quân đội Hà Nội. Ông mỉm cười, vẫn cái giọng châm biếm của dân Sài thành với giọng Ba Phi : “Thưa ông, nghĩ cũng hay hay …, trong Nam … bọn “Cháu Lạc” chúng tôi được Mỹ dúi cho một nắm kẹo cao su và khẩu AR15 để khạc đạn diên cuồng vào “Làn sóng Đỏ” từ phía Bắc tràn vào thế giới tự do. Còn ngoài Bắc, các ông Nga Đại đế và Chú Khách bá quyền trao tay gói lương khô và khẩu AK47 cho “Con Hồng” nhân danh tiền đồn phe Cộng sản xối xả bắn chí mạng vào các “Cháu Lạc” ở Miền Nam với cuồng vọng A-B-C-K … rồi T nữa, dưới cái khẩu hiệu “Chống Mỹ cứu nước” để làm cuộc cách mạng mà quý ông goi là cách mạng vô sản toàn thế giới. Hôm nay ngồi uống càphê với quý ông mới thấy cuộc chiến tranh thật là vô nghĩa trong cảnh huynh đệ tương tàn. Tôi thì bắn hộ Mỹ, các ông thì bắn hộ Nga-Tầu. Chúng ta bắn giết lẫn nhau làm gì ?! Thật là chuyện vô duyên xương máu”.

Chuyện cũ tưởng đã qua, đúng sai để cuộc đời phán xét, nhưng quan điểm của một sỹ quan Sài Gòn về cuộc chiến tưởng cũng không thể không suy ngẫm..

Cho dù ai yêu, ai ghét, công bằng mà nói, tên Mỹ hung nô tàn bạo đó quan hệ “chủ tớ” với “ngụỵ quyền Sài Gòn” cũng góp hơn 5 vạn sinh mạng- những người con, những người chồng yêu quý của những bà mẹ Mỹ, những người vợ Mỹ – bỏ xác trong cuộc bại trận ê chề của mình. Không ai cân đong đo đếm được chuyện máu xương, nhưng “Đầy tớ nguỵ Sài Gòn” cũng chọn được “Ông chủ tử tế”.

Còn thử hỏi mấy ông Bonsevich Nga và mấy chủ Tầu “Mặt trời hồng” chỉ để được vài nắm xương tàn trên đất Việt Nam, nhưng các lãnh tụ của họ thì vừa chơi bóng bàn với nhau, vùa nâng ly Mao Đài, Voska “toạ sơn quan hổ đấu” và hào hiệp cung cấp súng đạn để “Trung Quốc chống Mỹ đến người Việt Nam cuối cùng” !

Lịch sử có con mắt thần của nó. Hôm nay chưa phán xét thì ngày mai sẽ phán xử.

Thật ra, cái quan điểm của ông Nguyễn Thanh Giang có thật là “Phản bội Tổ quốc, phản bội dân tộc” đi nữa thì cũng chưa làm hại đất nước, làm hại nhân dân ghê gớm như hàng loạt sự việc xấu xa dộng trời đang diễn ra trước mắt. Nếu các ông có lòng yêu nước vĩ đại và có lập trường vững vàng của một người lính thì hãy lên tiếng về vụ T4 của Tổng cục 2 để bảo vệ tướng Giáp – vị tướng kính yêu của nhân dân Việt Nam, và bảo vệ một danh sách rất dài các vị ở chót vót ngôi cao đang bị vu khống là dính với CIA đấy ! Có gan thì nói lên cho đáng bậc trượng phu. Hãy lo cho cây đại thụ Việt Nam dang bị tàn phá vì tham nhũng, đang bị lẽo đẽo vì tụt hậu, chứ xúc xiểm nhau hùa vào bẻ cái lá dân chủ bé nhỏ Nguyễn Thanh Giang làm gì.

Một lần nữa nhắc lại, xin các vị đừng gửi những lá thư không thuộc trách nhiệm của một anh dân quèn như Tễu tôi. Nếu các vị vẫn cố tình gửi đến, kể cả gửi để chửi bới tôi thì xin có địa chỉ cụ thể cho đàng hoàng và nếu có số phôn càng tốt để cuộc tranh luận là cuộc chơi tử tế. Tôi cũng xin thanh minh rằng tôi chưa bao giờ tự coi mình là người dấu tranh cho dân chủ. Tôi chỉ là tôi thôi. Vì đất nước này dân là Chủ, các vị quan chức công quyền là Tớ nên Dân có mất chức Chủ đâu mà đòi, mà đấu tranh.

Tễu tôi hay riễu, tự coi mình như một anh hề trong một tích chèo sắp rã đám và già yếu lắm rồi. Nói vui và cười cợt để rồi thanh thản về cõi. Chỉ mong giờ dây “dây oan cừu nên cởi ra, đừng thắt chặt lại nữa” các ông ạ !

Hải Phòng ngày 24 tháng 1 năm 2005
Tễu

Địa chỉ

TRUNG QUOC HA CANH

Trung Quốc Hạ Cánh
RFA & Nguyễn Xuân Nghĩa
Cục Thống kê Trung Quốc cho biết đà tăng trưởng Hoa Lục tăng bất ngờ trong quý bốn, quy ra toàn năm là 9,5%, tức kinh tế Trung Quốc chưa giảm tốc độ tăng trưởng như dự tính. Hậu quả ra sao?
Diễn đàn Kinh tế Đài RFA tìm hiểu về sự kiện ấy cùng những hậu quả có thể xảy ra trong thời gian tới trong cuộc phỏng vấn sau đây với kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa do Việt Long thực hiện.
Hỏi: Thưa ông, trên diễn đàn này, ông nhiều lần dự báo Trung Quốc sẽ khó hãm đà tăng trưởng và kinh tế nóng máy sẽ gặp rủi ro hạ cánh nặng nề, thậm chí hạ cánh tan tành. Hôm Thứ Ba 25 tuần qua, Cục Thống kê Quốc gia của Trung Quốc cho biết là tốc độ tăng trưởng trong quý bốn đã gia tăng bất ngờ, quy ra toàn năm là 9,5% so với 9,1% của quý ba. Đây có phải là dấu hiệu về nguy cơ hạ cánh nặng nề hay chưa?
-- Thưa vâng, tuần qua khi ta trao đổi về những nguyên do của trận đói năm Ất Dậu 1945 tại Việt Nam thì Cục Thống kê Trung Quốc báo cáo là tốc độ tăng trưởng sản xuất của quý bốn (QIV) không giảm mà còn lên tới 9,5% quy ra toàn năm. Điều đó có nghĩa là các biện pháp hạ nhiệt kinh tế ban hành từ cuối tháng Tư năm ngoái đã không đạt yêu cầu. Ngoài tin ấy thì ta còn nên để ý đến một biến cố khác là hôm 24, Ngân hàng Hoàng gia Scotland đã công bố kết quả thăm dò ý kiến của giới chỉ huy 65 ngân hàng trung ương trên thế giới, theo đó có tới 70% các ngân hàng trung ương dự tính sẽ giảm tỷ lệ tồn trữ Mỹ kim trong khối dự trữ ngoại tệ của họ. Biến cố thứ hai này sở dĩ đáng chú ý vì sẽ tác động vào kinh tế Trung Quốc, khiến nguy cơ hạ cánh tan tành sẽ dễ xảy ra trong năm nay, và từ Hoa Lục sẽ lan ra các nước Đông Á trong năm tới. Trong khi dịch cúm gia cầm đang lây lan tại Việt Nam với tốc độ đáng ngại, thì hai biến cố kinh tế kể trên có thể báo hiệu nhiều sóng gió cho Việt Nam trong năm Ất Dậu này.
Hỏi: Chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu những sự kiện ấy. Trước hết là về đà tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc và khả năng kềm hãm của giới lãnh đạo Bắc Kinh. Câu hỏi đầu tiên thưa ông, vì sao sản xuất tăng mạnh lại là điều đáng ngại? Bình thường thì ai cũng muốn ăn nên làm ra, khi sản xuất gia tăng thì người ta phải mừng chứ sao lại lo ngại?
-- Thưa đúng vậy, nhưng nói chung thì khi kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao như thế, vật giá có thể tăng mạnh hơn và sẽ gây nguy cơ lạm phát. Dùng khái niệm vật lý, ta so sánh điều ấy với hiện tượng nóng máy và có nhu cầu phải “hạ nhiệt” để giữ được một tốc độ hài hòa giữa tăng trưởng và vật giá. Riêng về hoàn cảnh Trung Quốc thì ta chú ý đến hai vấn đề. Thứ nhất, lạm phát trong một xứ có khả năng điều tiết kinh tế thấp thì dễ gây khủng hoảng và ở một xứ độc tài thì dễ dẫn tới động loạn chính trị, đó là một nguyên do gây ra vụ thảm sát Thiên an môn năm 1989 mà ta nhắc đến hai tuần trước khi cựu Tổng bí thư Triệu Tử Dương tạ thế. Thứ hai và nghiêm trọng không kém là phẩm chất tăng trưởng của Trung Quốc thực ra rất kém. Ta đang gặp hiện tượng gọi là bong bóng đầu tư trong rất nhiều lãnh vực. Trái bóng được thổi phồng không cơ sở thì có ngày sẽ vỡ, khủng hoảng sẽ bùng nổ. Nhật Bản từng bị hiện tượng ấy từ năm 1990 và kinh tế suy sụp qua bốn đợt suy trầm giờ này chưa thoát khỏi. Hoa Kỳ cũng bị hiện tượng bể bóng đầu tư như thế trong năm 2000 nên năm sau mới bị suy trầm.
Hỏi: Hai xứ ấy không bị khủng hoảng chính trị, vì sao hoàn cảnh Trung Quốc lại khác?
-- Chủ yếu là do chủ trương giới lãnh đạo Hoa Lục gọi là “kinh tế thị trường theo màu sắc Trung Quốc”, hay nói theo màu sắc Hà Nội, là “kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa”. Đó là kinh tế thị trường bị hạn chế bởi một đảng độc tài và một khu vực nhà nước mục nát, với doanh nghiệp nhà nước được ngân hàng cũng của nhà nước tài trợ bằng thủ thuật ngân sách hay tiết kiệm của dân để khu vực nhà nước giữ vị trí thống trị. Dân Hoa Lục chắt bóp để dành và ký thác đến 30% lợi tức của họ vào các ngân hàng quốc doanh. Các ngân hàng này làm chủ đến 90% tổng số tín dụng và lại thực tế cho vay theo diện chính sách, để tài trợ doanh nghiệp nhà nước với lãi suất hạ, điều kiện ưu đãi, bất kể tới rủi ro tín dụng. Mà doanh nghiệp nhà nước thì kinh doanh kém, lỗ lã kinh niên và để lại núi nợ khó đòi hoặc sẽ mất. Thực tế thì nhà nước lấy tiền dân đi trợ cấp doanh nghiệp của mình mà khi có tiền dễ dàng như vậy, các doanh nghiệp nhà nước phóng tay đầu tư bất kể lời lãi hay rủi ro, trái bóng đầu tư vì vậy dễ căng phồng và sẽ bể. Khi hệ thống ấy sụp đổ thì dân chúng mất tiền. Chưa nói đến 900 triệu nông dân bất mãn, có 250 triệu người đang gặp nguy cơ phá sản như vậy, thì làm gì khủng hoảng chẳng dễ bùng nổ?
Hỏi: Nhưng khi gặp nguy cơ ấy, chính quyền Bắc Kinh tất nhiên phải có biện pháp chứ?
-- Nhưng quá thô và quá trễ. Đầu năm ngoái, người ta đã nói tới nguy cơ nóng máy kinh tế, qua tháng Ba, Bắc Kinh mới đưa ra biện pháp là đồng loạt đông lạnh hệ thống tín dụng, tức là cấm cho vay tiền trong nhiều tháng liền. Biện pháp thô thiển ấy thiếu công hiệu và lượng đầu tư tiếp tục gia tăng và lại gia tăng trong các khu vực kém hiệu năng, là hoàn cảnh hôm nay. Đã vậy, chính quyền vẫn chưa có phản ứng dứt khoát và còn có xu hướng nghe ngóng chờ đợi, trong khi giới đầu tư quốc tế bắt đầu chột dạ nghi ngờ sự kỳ diệu kinh tế của xứ này. Lý do chậm lụt và thiếu tinh tế trong cách đối phó thì kể ra rất nhiều...
Hỏi: Vâng, xin ông giải thích cho vì sao lại có khả năng ứng phó kém cỏi như vậy.
-- Về nguyên tắc, khi gặp nguy cơ nóng máy như vậy, các chính quyền nói chung đều phải nâng lãi suất ngân hàng hay gia tăng mức dự trữ pháp định của ngân hàng để giảm bớt khối lượng tín dụng bơm vào kinh tế. Đồng thời, người ta cũng phải có biện pháp hạn chế đầu tư trong những ngành đang bị quá tải, thí dụ tại Trung Quốc là gia cư địa ốc, xi măng, sắt thép và xe hơi chẳng hạn. Nhưng, vì hệ thống ngân hàng lạc hậu và bộ máy quản lý thô sơ, Trung Quốc không thể điều tiết tín dụng bằng loại khí cụ định phẩm như thế, tức là bằng cách điều chỉnh lãi suất hay dự trữ pháp định mà thiên về giải pháp hành chính. Nhưng mỗi doanh nghiệp nhà nước lại là một thế lực trì hoãn hay tránh né các biện pháp hành chính này. Đã vậy, bên ngoài Hoa Lục, kinh tế thế giới cũng có xoay chuyển và hậu quả sẽ là sức ép rất lớn dội vào trong. Cụ thể là lãi suất tại Hoa Kỳ đã và còn tăng nên sẽ ảnh hưởng đến kinh tế Trung Quốc từ giữa năm nay trở đi.
Hỏi: Và như vậy, chúng ta đang nói đến hiệu ứng của đồng đô la Mỹ phải không?
-- Thưa vâng. Hoa Kỳ đã hạ lãi suất đến mức cực thấp trong nhiều năm liền để đối phó với suy trầm kinh tế sau nạn bể bóng đầu tư năm 2000 và khủng bố năm 2001. Nay kinh tế đã hồi phục và tăng trưởng mạnh nên từ tháng Sáu năm ngoái, hệ thống ngân hàng trung ương Mỹ đã nâng lãi suất và sẽ còn nâng tiếp trong suốt năm nay. Khi lãi suất Mỹ tăng thì tư bản từ các nơi khác sẽ lại chảy về Mỹ vì có cơ hội kiếm lời cao hơn, vì tín dụng cao giá hơn. Giới đầu tư quốc tế đang hoài nghi về thành quả sinh lời tại Hoa Lục sẽ rút tiền đem về Mỹ cùng với nạn tẩu tán tài sản và chuyên ngân lậu của quan chức Trung Quốc; hai yếu tố ấy sẽ là cái duyên của một cái nhân có sẵn và châm ngòi cho khủng hoảng. Khi nào lãi suất liên ngân hàng tại Mỹ vượt quá 5% thì ta có thể thấy hiện tượng vỡ bờ.
Hỏi: Nhưng thưa ông, ở trên, ông có nói đến việc nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới đang trù tính giảm bớt tỷ lệ của tiền Mỹ trong khối dự trữ ngoại tệ của họ. Điều đó sẽ ảnh hưởng ra sao đến việc hạ cánh an toàn hay tan tành tại Trung Quốc?
-- Chúng ta đang tiếp cận một vấn đề phức tạp mà lãnh đạo và truyền thông Việt Nam có khi không nhìn ra, hoặc diễn dịch theo cảm quan của mình, là thế giới tẩy chay tiền Mỹ, mà rút kết luận sai lầm. Hoa Kỳ bị hai loại khiếm hụt song hành là nhập siêu khoảng 650 tỷ và bội chi ngân sách hơn 500 tỷ Mỹ kim một năm. Điều đó khiến tiền Mỹ đã bị mất giá và sẽ còn bị mất giá. Nhưng, đồng Mỹ kim lại là một ngoại tệ chính của thế giới và nhiều nước tàng trữ tài sản của mình dưới dạng đô la thay vì vàng hay đồng Euro của Âu châu, hoặc đồng Yen của Nhật hay đồng bảng Anh, Phật lăng Thụy Sĩ. Khi đô la mất giá thì tài sản mình bị hao hụt, các nước sợ lỗ nên đổi dần qua ngoại tệ khác. Vì vậy tỷ trọng của Mỹ kim trong khối dự trữ ngoại tệ các nước đang giảm dần, từ 66% trong bốn năm qua, hoặc 67% cuối năm 2001 nay chỉ còn khoảng 64%. Trong bốn tháng cuối năm ngoái, người ta đã thăm dò ý kiến của 65 nhân vật điều hành các ngân hàng nhà nước và được biết là 70% dự tính sẽ còn bán Mỹ kim để mua ngoại tệ khác hầu khỏi bị hao hụt tài sản. Hiện tượng này không đáng ngạc nhiên mà chỉ báo hiệu là Mỹ kim sẽ còn sụt giá và các nước có ác cảm với Hoa Kỳ sẽ chỉ ồn ào nói đến thế lực suy sụp của đô la.
Hỏi: Nhưng, điều ấy ảnh hưởng gì tới Trung Quốc hay Đông Á nói chung?
-- Có ảnh hưởng rất lớn vì điều mà chúng ta từng nói nhiều lần trên diễn đàn này là thế phân công lao động thiếu lành mạnh ở hai bờ Thái bình dương. Hoa Kỳ thì tiết kiệm ít mà tiêu xài nhiều nên là đầu máy nhập khẩu cho kinh tế Á châu, trong khi các nước Đông Á thì xài ít tiết kiệm nhiều, cứ thắt lưng buộc bụng để xuất khẩu qua Mỹ. Được thặng dư mậu dịch với Hoa Kỳ, tức là thu rất nhiều Mỹ kim về nhà, họ làm gì với đồng bạc ấy? Họ tái đầu tư vào Mỹ, như mua cổ phiếu hay trái phiếu Hoa Kỳ. Nôm na là bán hàng cho Mỹ lấy tiền về đem qua cho Mỹ vay lại. Các khoản cho vay ấy được bút toán trong dự trữ tài sản ngoại tệ là tiền Mỹ. Trung Quốc là nước đứng đầu trong địa hạt ấy qua chiến lược xuất khẩu tối đa vào Mỹ với giá tối thiểu. Để giữ lợi thế cạnh tranh, tiền Mỹ sụt chừng nào thì đồng nhân dân tệ của họ sụt theo chừng ấy hầu hàng hoá Trung Quốc vẫn cứ rẻ thối. Nhìn trên bề mặt thì có vẻ là hay vì Trung Quốc nay đang là một chủ nợ của Mỹ.
Hỏi: Nhưng khi Mỹ kim mất giá thì chủ nợ mất tiền, có phải như vậy không?
-- Đúng như vậy và nếu sợ tiền Mỹ sụt giá mà bán tháo ra để mua ngoại tệ khác, như các ngân hàng trung ương dự tính, thì tiền Mỹ càng sụt mau là điều ta còn thấy trong năm tới. Trong khi ấy, kinh tế Trung Quốc lại đang bị nguy cơ khủng hoảng, lãi suất Mỹ lại cứ tiếp tục tăng và kinh tế Mỹ lại có những cơ hội đầu tư hấp dẫn hơn Hoa Lục, tư bản sẽ rời Hoa Lục chảy ngược về Mỹ và xuất khẩu của Trung Quốc sẽ sa sút. Ngần ấy biến động sẽ nuôi dưỡng nhau trong một vòng luẩn quẩn gọi là biện chứng và doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc sẽ sụp đổ, kéo theo hệ thống ngân hàng. Chúng ta có thể thấy điều này từ giữa năm nay trở đi, qua đến năm tới, khủng hoảng kinh tế có thể lan vào chính trị....



Mục Lục
Trung Quốc Hạ Cánh - RFA & Nguyễn Xuân Nghĩa
Nắng Trên Sông Neranjara - Diệu Trân